PALUCH SZTYWNY
Paluch sztywny (hallux rigidus) jest chorobą zwyrodnieniową stawu środstopno – paliczkowego palucha, polegającą na przeroście błony maziowej i „ścieraniu się” chrząstki stawowej, co prowadzi do stanu zapalnego w obrębie stawu. W późniejszym etapie powstają wyrośla kostne (osteofity) na grzbietowej powierzchni stawu ograniczające zgięcie grzbietowe. Objawami zwyrodnienia są obrzęk i zaczerwienienie stawu, duże dolegliwości bólowe, a niekiedy również zniekształcenie stawu związane z obecnością osteofitów i dodatkowy ból na skutek ich kontaktu ze zbyt ciasnym obuwiem.
WYSTĘPOWANIE
Schorzenie charakteryzuje się znacznym ograniczeniem ruchów zgięcia i wyprostu w obrębie stawu palucha. Jako, że zwyrodnienie jest procesem progresywnym, ruch palca zmniejsza się aż do poziomu całkowitego zesztywnienia. Kształt palucha nie odbiega od normy z wyjątkiem poszerzenia obrysu stawu. Przyczyną choroby są zmiany zwyrodnieniowe uogólnione lub jedynie ograniczone do tego właśnie stawu. Najczęstszą przyczyną występowania palucha sztywnego jest wadliwa biomechanika i strukturalne nieprawidłowości stopy, które mogą prowadzić do częstych zapaleń stawów. Prowadzić do tego mogą również: urazy palucha w przeszłości; predyspozycje genetyczne, nieprawidłowy kształt powierzchni stawowej, odmienna budowa głowy I kości śródstopia.
PROFILAKTYKA
W przypadku leczenia zachowawczego najczęściej stosuje się zaopatrzenie ortopedyczne w postaci ortoz wspomagających ruch przetaczania stopy. Zaleca się rozluźnianie aparatu mięśniowego stopy poprzez przetaczanie stroną podeszwową stopy piłki tenisowej. Ćwiczenie to wykonuje się w pozycji stojącej.
W przypadku Hallux rigidus ważne jest rozciąganie przykurczy mięśni zginaczy palucha za pomocą terapii manualnych. Gdy mamy do czynienia z obrzękiem, kluczową rolę odgrywa układanie kończyny powyżej poziomu serca.
W przypadkach bardziej zaawansowanych pomocny może okazać się manualny drenaż limfatyczny.
ZALECENIA PODOLOGA
Leczenie palucha sztywnego uzależnione jest od stopnia zaawansowania zmian, dolegliwości bólowych oraz aktywności pacjenta. Dolegliwości bólowe potrafią być tak duże, że chorzy zaczynają chodzić na zewnętrznym brzegu stopy w celu odciążenia bolesnego miejsca. Ochronę i odpowiednie ustawienie palucha można uzyskać poprzez zastosowanie medycznego kinesiotapingu korekcyjnego lub odpowiedniego zaopatrzenia ortopedycznego. Zastosowanie indywidualnych wkładek korygujących i odciążających ułatwi przetaczanie stopy i zapobiegnie dolegliwościom bólowym. Wskazane jest także zakładanie odpowiedniego – elastycznego i obszernego obuwia, które nie będzie powodowało powodować konfliktu z osteofitami.
PIELĘGNACJA DOMOWA
Podczas pielęgnacji domowej można zastosować zabiegi o działaniu przeciwbólowym – ciepłe kąpiele i masaż rozluźniający stóp. W jego trakcie nie powinno się pomijać mięśni podudzia, które aktywnie uczestniczą w biomechanice stopy. Jeśli chorobie towarzyszy ostry stan zapalny, to należy zrezygnować z ciepłolecznictwa i masażu, jako, że mogą one powodować dodatkowe ocieplenie okolic stawu śródstopno-paliczkowego. Doraźnie przeciwbólowo i przeciwobrzękowo działają kąpiele zimne. Są one polecane przy dużym stanie zapalnym i bolesności.